Basisvaardigheden krijgen vanaf 2027 een vaste pot

Van subsidie naar structurele bekostiging

Sinds 2022 konden scholen via het Masterplan basisvaardigheden subsidie aanvragen om taal, rekenen, burgerschap en digitale geletterdheid te verbeteren. Hiervoor werden vier aanvraagrondes georganiseerd. Halverwege 2025 deden ruim 7.800 scholen en vestigingen in het primair en voortgezet onderwijs mee, goed voor 95 procent van alle leerlingen.
De keerzijde van een subsidie: het geld is tijdelijk en moet steeds opnieuw worden aangevraagd. Dat maakt het lastig om bijvoorbeeld een taalcoördinator of extra leesuren voor langere tijd in te plannen. Het kabinet zet de subsidie daarom om in structurele bekostiging. Scholen krijgen zo meer zekerheid voor plannen op de lange termijn. Tegelijkertijd krijgt het ministerie meer inzicht in de besteding van deze middelen.

€ 206 per leerling, via DUO

Eerder werd uitgegaan van € 182 per leerling. In april 2026 is dat verhoogd naar € 206, door extra geld voor de bibliotheek en de loon- en prijsbijstelling. Het definitieve bedrag kan nog licht veranderen.
Het geld komt in 2027 als aanvullende bekostiging bij het schoolbestuur binnen. Volgens de planning maakt DUO het nog vóór eind 2026 over. Het geld komt bovenop de reguliere bekostiging en is specifiek bedoeld voor het verbeteren van basisvaardigheden. Scholen mogen het dus niet zomaar aan andere zaken besteden.

Vanaf 2028 wil het kabinet het geld verdelen via een nieuwe wet: gerichte bekostiging. Deze financieringsvorm zit tussen subsidie en lumpsum in. Scholen hoeven niets aan te vragen, maar het ministerie kan wel eisen stellen aan de besteding, de uit te voeren activiteiten en de informatie die scholen aanleveren. Die eisen mogen niet gaan over de keuze van lesmethodes, leermiddelen of de te behalen leerresultaten.

Staatssecretaris Tielen stuurde het aangepaste wetsvoorstel op 1 juli 2026 naar de Tweede Kamer. De Raad van State was eerder kritisch, net als de VO-raad. Omdat de wet vertraging opliep, gaat het geld in 2027 nog via aanvullende bekostiging.

Wat betekent dit voor scholen?

Het grootste verschil: geen subsidieaanvraag meer, wel een vast bedrag waar scholen op kunnen rekenen. Daar staat tegenover dat scholen moeten laten zien wat ze met het geld doen. Over 2027 gaat dat volgens de aangekondigde werkwijze via een extra maatschappelijk thema in het jaarverslag en een beperkte uitvraag via XBRL over de besteding. De VO-raad vraagt OCW om scholen hier op tijd duidelijkheid over te geven.

De VO-raad raadt besturen aan om vóór 2027 een plan van aanpak te maken, samen met de (G)MR: hoe wordt het geld verdeeld en waaraan wordt het besteed? Een plan dat eerder voor de subsidie is gemaakt, kan ook worden bijgewerkt.
Ook inhoudelijk ligt er een duidelijke richting. Op 16 oktober 2026 presenteerde staatssecretaris Tielen de Versterkingsagenda Taal en andere basisvaardigheden. Het doel: binnen drie jaar een positieve kentering bereiken in de leesvaardigheid van leerlingen.

Belangrijke aandachtspunten voor het voortgezet onderwijs:

Taal krijgt aandacht in alle vakken, niet alleen bij Nederlands.
De nieuwe kerndoelen en examenprogramma's bieden kansen om de basisvaardigheden verder te versterken.
Scholen worden gestimuleerd om te werken met hoge verwachtingen van leerlingen en aanpakken waarvan de effectiviteit is onderbouwd.
Extra aandacht voor leerlingen die moeite hebben met lezen en rekenen blijft belangrijk, onder andere in het vmbo en praktijkonderwijs, waar de problemen met leesvaardigheid relatief groot zijn.

Voor schoolteams komt het erop neer dat ze gericht moeten werken aan taal en rekenen, en moeten kunnen laten zien welke aanpak werkt. Denk aan het volgen van lees- en rekenresultaten, het tijdig signaleren van leerlingen met een achterstand en een duidelijk plan voor extra ondersteuning.
De structurele bekostiging biedt scholen daarmee kansen om ondersteuning op het gebied van taal en rekenen voor langere tijd te organiseren. Een duidelijke aanpak helpt om de beschikbare middelen doelgericht in te zetten en basisvaardigheden duurzaam te versterken.

De begroting moet nog worden goedgekeurd

De Onderwijsbegroting 2027 moet nog worden aangenomen door de Tweede en Eerste Kamer. Ook het wetsvoorstel gerichte bekostiging ligt nog in de Tweede Kamer.
De VO-raad vindt dat het wetsvoorstel te weinig zekerheid geeft dat het geld structureel bij scholen blijft. Volgens de VO-raad blijven scholen daardoor voorzichtig met investeringen voor de lange termijn, zeker zolang het risico bestaat dat geld achteraf wordt teruggevorderd.
Hoewel de aangekondigde structurele bekostiging scholen meer financiële zekerheid moet bieden, is de definitieve uitwerking dus nog niet op alle punten duidelijk.

Kort samengevat

Vanaf 2027 is ruim € 500 miljoen per jaar beschikbaar voor basisvaardigheden. Het kabinet gaat momenteel uit van minimaal € 206 per leerling.
Scholen hoeven geen jaarlijkse subsidie meer aan te vragen. Volgens de planning maakt DUO het geld vóór eind 2026 over.
Het geld moet aan basisvaardigheden worden besteed. Over 2027 leggen scholen volgens de aangekondigde werkwijze aanvullend verantwoording af.
Vanaf 2028 moet de wet gerichte bekostiging gelden, maar deze is nog niet aangenomen.
De Versterkingsagenda geeft prioriteit aan taal en leesvaardigheid. Binnen drie jaar moet een positieve kentering zichtbaar zijn.

Bronnen

Ontwikkelingen uit de praktijk

Bekostiging Vakondersteuning bekostigen: welke mogelijkheden zijn er? Lees verder

Subsidie Bezuiniging op subsidies van tafel: wat betekent dit voor het VO? Lees verder

Onderwijsinspectie Extra geld voor de Onderwijsinspectie: vaker op bezoek bij scholen? Lees verder

Scholenstichting Wist je dat? De voordelen van een collectief voor Vocus trainingen Lees verder